peDorost o nâdorost râ zabânhâ ye digar barâ ye mâ taëyin ne mi konand. “Yâ” barâ ye xetâb dar fârsi be kâr mi ravad – harcand riŝe ye arabi dâŝte bâŝad – mânand e “Yâ Xodâ” yâ “Yâ Hazrat e Abbâs”; “Abolfazl” (az ‘أبو الفضل’ e arabi) ham dar fârsi yek nâm e xâss ast, ke hargez dar hic jomle i be “Abalfazl” (az ‘أبا الفضل’ e arabi) yâ “Abelfazl” (az ‘أبي الفضل’ e arabi) taĝyir ne mi konad; dar natije, jomle ye “Yâ Abolfazl” dar fârsi kâmelan dorost o bieyb ast.

Agar qarâr bâŝad dasturzabân e arabi râ dar fârsi piyâde konim, jomle ye “Ketâb râ be Abolfazl dâdam” ham nâ dorost ast o bâyad be “Ketâb râ be Abelfazl dâdam” eslâh ŝavad! Ân gâh, agar fârsi râ kenâr be’gzârim o arabi sohbat konim, ŝâyestetar xâhad bud.

peReâyat e osul e fâselegozâri pirâmun e neŝânehâ ye negâreŝi be zibâi ye neveŝtâr o dark e âsântar e mafhum e ân neŝânehâ komak mi konad. In aslhâ ebârat and az:

   Kamânsânân

Kamânhâ (), qollâbhâ [], abruhâ {}, giyumehâ ye taki (‘’) yo dotâi (“”) bifâsele az vâĵehâ ye daruni y-eŝân va az cap fâseledâr neveŝte mi ŝavand.

peYek i az câleŝhâ ye piŝeru ye tarânevisi, estândârdsâzi ye talaffoz e vâĵehâ dar gune ye meëyâr e neveŝtâr ast; cerâ ke besiyâr i az vâĵehâ ye konuni ye fârsi, do yâ cand talaffoz e motafâvet dârand – albatte guyeŝhâ vo lahjehâ manzur nist. Barâ ye mesâl, feël e nomudan be do surat e nemudan o namudan ham dar farhanghâ vo vâĵenâmehâ sabt ŝode, va besiyâr i az moŝtaqqât aŝ, hamcon nomudâr/nemudâr, nomune/nemune, nomâyeŝ/nemâyeŝ/namâyeŝ candtalaffozi y-and.

Az ânjâ ke dar xatt e lâtini hame ye âvâhâ neveŝte mi ŝavand, barâ ye yekdasti ye neveŝtâr, behtar ast yek talaffoz tarjih dâde ŝode va ravâj yâbad.

Barâ ye in kâr, bâyad be cand masále tavajjoh dâŝt:

peGâh i, bahshâ i bar sar e nâdorosti ye vâĵehâ i con “entexâbâthâ” ŝekl mi girad, ke con xod e “entexâbât” jamë ast, ne mi tavân ân râ dobâre jamë bast. Ammâ conin nist!

“Entexâbât” ŝâyad dar negâh e noxost, bâ didan e neŝâne ye jamë e arabi (-ât), jamë be nazar be rasad, ammâ be cand ellat ne mi tavân in vâĵe râ, dar fârsi, jamë be ŝomâr âvard:

1. Pas az adadhâ, esm e mofrad mi âyad: mânand e yek ketâb, do ketâb:

peGozarâkardan e feëlhâ ye fârsi be sâdegi bâ afzudan e “-ând” yâ “-ânid” be setâk e hâl e feël momken ast; sepas feël e jadid bâqâede xâhad bud ke dar setâk e hâl “id” yâ “d” az pâyân e ân hazf mi ŝavad:

gery   →   geryând: geryân
jah   →   jahând: jahân
rah   →   rahând: rahân…

peUbuntu yek sistemâmel e matnbâz bar pâye ye haste ye Linuks ast, ke har ŝeŝ mâh nosxe ye tâze i bâ qâbeliyyathâ vo emkânât e tâzetar o gostardetar arze mi konad; ammâ mohemmtarin bartarihâ i ke ma’râ vâ mi dârad estefâde az ân râ be hame sefâreŝ konam, ebârat and az:

1. virus ne mi girad;

2. vâqean râygân ast o, râygân beruz mi ŝavad – na tanhâ xod e sistemâmel, bal ke hame ye barnâmehâ i ke xod nasb karde id;

peDar miyân e hame ye xedmathâ ye râygân e Gugel, xedmathâ ye jâleb o kârbordi i be ceŝm mi xorad, ke yek i az ânhâ API e qalamhâ ye Gugel ast, ke darbardârande ye majmue i bozorg o gunâgun az qalamhâ ye matnbâz ast.

Be komak e in API mi tavânid vebgâh yâ vebneveŝt etân râ bâ qalam e delxâh e xod nemâyeŝ dehid, bi hic negarâni az in ke bâzdidkonande ân qalam râ ru ye râyâne ye xod dârad yâ na.…

peKasân i ke be vâĵe ye “bâlgard” xorde mi girand, bâyad be dânand ‘helicopter’ az do riŝe ye yunâni ye ‘helix’ (mârpic!) va ‘pteron’ (bâl) sâxte ŝode.

Albatte man hamiŝe “carxbâl” e tâjiki râ be ân tarjih mi dâdam; ŝâyad az hamân ruy ke hamvâre be tafâvot e kârbordi ye carxidan o gaŝtan pâfeŝâri karde am. Barâ ye mesâl, Zamin be dowr e xod aŝ mi carxad, ammâ be dowr e Xorŝid mi gardad; yaëni gardeŝ niyâzmand e peymudan e masâfat ast, va li carxeŝ darjâ dowr e yek mehvar.…

peYek i az masálehâ i ke hamvâre zehn am râ be câleŝ mi keŝide, tafâvot e do vâĵe ye amniyyat o imeni bude ast. Aknun be nazar mi rasad, tafâvot eŝân barâ y-am rowŝan ŝode:

Imeni tasmimhâ ye piŝgirâne dar barâbar e âsibhâ ye nâŝi az ruydâdhâ ye tabii yo piŝbini-naŝode ast. Be engelisi ‘safety’ mi ŝavad, va “imen” (‘safe’) sefat e ân. Dar engelisi ‘immunity’ niz, dar howzehâ ye zistŝenâsi yo siyâsat, be hamin maënâ’st, ke dar fârsi gâh bâ masuniyyat jâygozin mi ŝavad.

Amniyyat eqdâm dar barâbar e xarâbkârihâ ye ensâni, va jelowgiri az peyâmadhâ ye ziyânbâr e ân ast. Be engelisi ‘security’ mi ŝavad, va “amn” (‘secure’) sefat e ân.

peBesiyâr i az nâmhâ ye ŝahrhâ yâ keŝvarhâ dar zabânhâ ye farangi do-kalamei y-and; barâ ye mesâl:

‘Las Vegas, New York, Los Angeles, San Fransisco, Santa Barbara, São Paulo, Buenos Aires, New Zealand, Costa Rica, Burkina Faso’

Dar fârsi, ammâ, in vâĵehâ tanhâ yek takye dârand o, benâ bar asl e kolli ye negâreŝ bâyad bifâsele negâŝte ŝavand; yaëni: